دومینوی بازار لبنیات و شیرخام به کجا رسید؟

حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی با هدف اصلاح ساختار یارانه‌ها و جلوگیری از رانت در دی ۱۴۰۴ اجرا شد که در نهایت به سبب افزایش قیمت نهاده های دامی و هزینه های تولید، قیمت محصولات لبنی تحت تاثیر قرار گرفت که دولت با پرداخت کالابرگ بدنبال کاهش فشار بر خانوارها به منظور تامین مایحتاج سبد مصرفی بود، اما بنابر گفته کارشناسان بخش اعظم کالابرگ به خرید کالاهای اساسی نظیر برنج، گوشت قرمز، مرغ، روغن، قند و شکر اختصاص دارد و سهم لبنیات بسیار ناچیز است.

 بررسی های از فروشگاه و مغازه های نشان می دهد که در فروردین برخی برندهای لبنی قیمت محصولات خود را افزایش دادند که بنابر اعلام انجمن صنایع لبنی این تغییر ۳ تا ۱۰ درصدی قیمت ها ناشی از افزایش هزینه های حقوق و دستمزد، حمل و نقل، بطری، نایلون و ... است، البته قیمت برخی محصولات لبنی نظیر بستنی، خامه و پنیرها بیش از ۱۰ درصد افزایش قیمت داشته است که بنابر خواسته اخیر دامداران مبنی بر افزایش قیمت خرید شیرخام ناشی از افزایش هزینه ها و اثرگذاری آن بر قیمت‌محصولات لبنی نگرانی هایی مبنی بر افزایش قیمت لبنیات و کاهش چشمگیر آن در سبد مصرفی وجود دارد.

براساس آمارهای موجود سرانه مصرف لبنیات در ایران به کمتر از ۵۰ کیلو رسیده است، درحالیکه استاندارد جهانی مصرف لبنیات، رقمی حدود ۱۶۰ کیلوگرم عنوان می‌شود، از این رو دولت برای ارتقای سرانه مصرف و کاهش رکود بازار باید اعتبار کالابرگ را متناسب با تورم و  هزینه تمام شده تولید افزایش دهد.

طی مذاکرات و جلسات اخیر دامداران با صنایع لبنی آنها خواستار خرید هرکیلو شیرخام با نرخ ۶۴ هزارتومان شدند که کارخانه های لبنی به علت شرایط موجود بر نرخ های کمتری تاکید دارند، درحالیکه دامداران عرضه شیرخام کمتر از بهای تمام شده تولید را به معنای نابودی واحدهای دامداری می دانند.

افزایش قیمت خرید شیرخام از دامدار راهکار پایداری تولید

سید احمد مقدسی رئیس انجمن صنفی گاوداران گفت: با توجه به افزایش هزینه های تولید و بررسی های کارشناسی، قیمت ۶۴ هزارتومان به ازای خرید هرکیلو شیرخام را به صنایع لبنی اعلام کردیم، اما آنها اذعان می کنند که با توجه به شرایط فعلی و کاهش مصرف در بازار داخل و  افت صادرات  به کشورهای جنوب خلیج فارس امکان خرید با این نرخ وجود ندارد.

به گفته وی، صنایع لبنی با خرید هرکیلو شیرخام با نرخ ۵۵ هزارتومان درب کارخانه موافقت کردند، اما دامداران این نرخ را قبول ندارند چراکه این امر منجر به نابودی تولید می شود.

مقدسی قیمت تمام شده هرکیلو شیرخام را ۵۹ هزارتومان اعلام کرد و افزود: دامداران در میزان سود محاسباتی با صنایع موافقت می کنند، اما نمی توانند کمتر از قیمت تمام شده شیر تولیدی را عرضه کنند و در صورت تحقق این امر مادرکشی در گله ها برای تامین نیاز مالی سایر گله رخ می دهد.

رئیس انجمن صنفی گاوداران با اشاره به راهکارهای پایداری تولید و حفظ قدرت خرید خانوار بیان کرد: دامداران متناسب با تورم میزان کالابرگ را باید افزایش دهد و سپس از ابزارهایی که در اختیار دارد، برای صادرات استفاده کند تا مازاد تولید صادر شود و از طرفی دولت برای واحدها تامین مالی کند تا این دوران بحران را پشت سر بگذرانند.

به گفته وی، بانک کشاورزی در قالب نویپو کمک کند، اما جوابگوی کل هزینه تولید نیست و تنها دامدار می تواند نهاده های دامی‌ نظیر جو، ذرت و سویا را خریداری کند، درحالیکه تولید مولفه های دیگری دارد؛ براین اساس باید تامین مالی برای دامدار و صنایع لبنی داشته باشند چراکه بازگشت ارز حاصل از صادرات زمان بر است.

بازار کشش افزایش قیمت شیرخام و لبنیات را ندارد

علی احسان ظفری مدیر عامل اتحادیه تعاونی های لبنی با بیان اینکه قیمت خرید شیرخام از دامدار تغییری نداشته است، گفت: اکنون فضای کشور و شرایط اقتصادی خانوار کشش افزایش قیمت شیرخام و محصولات لبنی را ندارد.

وی با بیان اینکه دود افزایش قیمت شیرخام و لبنیات به چشم دامداران و صنایع لبنی می رود، افزود: با توجه به درآمدهای خانوار و شرایط اقتصادی، افزایش قیمت لبنیات اثر سو در بازار خواهد داشت.

ظفری ادامه داد: کارخانه های بعد از حذف ارز ترجیحی تنها یکبار قیمت محصولات لبنی را ناشی از افزایش قیمت شیرخام بالا بردند و افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی اخیر به معنای گرانی لبنیات نیست، بلکه افزایش قیمت مواد اولیه است که پتروشیمی ها قیمت دبه و بطری دوغ را افزایش دادند. گفتنی است دامداران تصور می کنند هربار کارخانه های لبنی قیمت لبنیات را افزایش داد، آنها هم باید قیمت شیرخام را افزایش دهند، درحالیکه کارخانه تنها شیرخام مصرف نمی کند و هزینه های دیگری دارد.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی های لبنی با اشاره به شرایط بازار لبنیات تصریح کرد: در حال حاضر بازار لبنیات کششی ندارد و پایین بودن قدرت خرید در پی افزایش قیمت کالاهای سبد مصرفی موجب شده تا بازار لبنیات رونقی نداشته باشد. گفتنی است بعد از حذف ارز ترجیحی با برگشت محصولات بدیهی است که سرانه مصرف کاهش یافته است، اما اکنون نمی توان آمار دقیقی اعلام کرد.

با توجه به تاثیر ۶۵ درصدی افزایش قیمت شیرخام بر نرخ  محصولات لبنی انتظار می رود که دولت در راستای حمایت از دامداران، صنایع لبنی و مصرف کنندگان تمهیداتی اتخاذ کند چراکه افزایش قیمت لبنیات بدون‌حمایت از خانوارها منجر به کاهش مصرف لبنیات در بازار می شود.