شاغلان غیررسمی بیمه میشوند
دولت اکنون از طراحی سازوکارهایی برای هویتبخشی، بیمه و ساماندهی بیش از ۱۲ میلیون شاغل غیررسمی و ۳.۵ میلیون فریلنسر خبر میدهد
به گزارش قیمت ۳۶۰، سیدمالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: بر اساس آخرین دادههای بازار کار ایران، از مجموع نزدیک به ۲۵ میلیون نفر شاغل، حدود ۵۷ درصد در بازار کار غیررسمی فعالیت میکنند.
وی با بیان اینکه ارزیابی و برنامهریزی برای بازار کار رسمی بسیار امکانپذیرتر و آسانتر است، زیرا دادههای قابل اتکا در اختیار داریم و بر اساس همان دادهها برنامهریزی میکنیم، ادامه داد: برای نمونه، در شرایط جنگ، زمانی که برخی بنگاهها ناچار به تعدیل نیرو شدند، در بازار کار رسمی از ظرفیت بیمه بیکاری استفاده شد و حمایت مشخصی از افراد صورت گرفت.
اما در بازار کار غیررسمی، که به تبع آن مشاغل غیررسمی نیز معنا پیدا میکنند، به دلیل نبود دادههای قابل اتکا، حمایت و برنامهریزی بسیار دشوارتر است. در همین دوره جنگ و با پیگیریهای انجامشده از سوی دولت، دو پیشنهاد مشخص برای حمایت از بخش غیررسمی آماده کردیم. در بخش رسمی، افرادی که بیکار میشدند از خدمات بیمه بیکاری استفاده میکردند، اما در بخش غیررسمی چنین امکانی وجود نداشت.
بیش از سه و نیم میلیون نفر آزادکار در کشور فعالیت میکنند
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: یکی از حوزههایی که به طور ویژه روی آن کار را آغاز کردهایم، حوزه فریلنسرها یا آزادکاران است. برآوردهای غیررسمی و دادههایی که در بخش غیردولتی وجود دارد، نشان میدهد اکنون بیش از سه و نیم میلیون فریلنسر در کشور فعالیت میکنند که با تعریف فریلنسری منطبق هستند.
البته باید این گروه را از کارگران روزمزد یا برخی مشاغل غیرمستمر جدا کرد.
وی با بیان اینکه یکی از نگرانیهای فعالان بخش غیررسمی، موضوعاتی مانند مالیات و موارد مشابه است و به همین دلیل، معمولا تمایل چندانی به ساماندهی ندارند، تاکید کرد: تلاش ما این است که دولت در این حوزه مداخله مستقیم نداشته باشد و با کمک بخش غیردولتی و خصوصی، ساماندهی انجام شود.
بیش از ۱۲ میلیون نفر در مشاغل غیررسمی فعالیت میکنند
حسینی با یادآوری اینکه نرخ مشارکت اقتصادی در کشور اکنون حدود ۴۰ درصد است، اضافه کرد: آخرین آمار سال ۱۴۰۴ نیز اندکی بیش از ۴۰ درصد را نشان میدهد، اما همچنان در همین محدوده قرار دارد. این بدان معناست که حدود ۶۰ درصد جمعیت در سن کار، عملا جزء جمعیت فعال اقتصادی محسوب نمیشوند و این خود یکی از عارضههای بزرگ بازار کار و اقتصاد کشور است.
بر اساس دادههای مرکز آمار، بیش از ۱۲ میلیون نفر در مشاغل غیررسمی فعالیت میکنند. شناخت دقیق اینکه این افراد در چه بازه درآمدی قرار دارند و چه نیازهایی دارند، از موضوعات بسیار مهم است. بسیاری از این افراد برای انجام امور اداری و سایر امور خود، با وجود اینکه ممکن است درآمدهای بالایی نیز داشته باشند، به دلیل نداشتن هویت شغلی مشخص با مشکلاتی مواجه هستند.
حسینی صدور مجوز برای شرکتهایی که بتوانند مشاغل غیرمستمر را ساماندهی کنند را یکی از موضوعاتی عنوان کرد که با همکاری هیات مقرراتزدایی وزارت امور اقتصادی و دارایی در مراحل نهایی قرار دارد، و افزود: از طریق این شرکتها میتوانیم متناسب با میزان فعالیت افراد، امکان بهرهمندی آنها از خدمات بیمه را فراهم کنیم.
این طرح نیز در تعامل با دستگاههای مختلف به خوبی پیش رفته است. اگر بتوانیم مجوزهای لازم را نهایی کنیم، شرکتهایی شکل خواهند گرفت که افراد دارای مشاغل غیررسمی و غیرمستمر را ساماندهی میکنند؛ افرادی که ممکن است بر اساس میزان تقاضای بازار، یک روز پنج ساعت کار کنند و روز دیگری مدت بیشتری مشغول فعالیت باشند. در این صورت، با رعایت ظرفیتهای قانونی، این افراد متناسب با میزان کار خود از خدمات بیمه بازنشستگی و سایر خدمات بیمهای بهرهمند خواهند شد. این اقدام میتواند بخش قابل توجهی از بازار کار و مشاغل غیررسمی را پوشش دهد.
وی در عین حال با اشاره به موضوع شکاف میان دستمزد و تورم، آن را یکی از دلایل عدم اقبال افراد به سمت مشاغل حوزههای صنعت، خدمات و کشاورزی دانست و گفت: با وجود اینکه سال گذشته بیش از ۴۳ درصد افزایش حداقل دستمزد نسبت به سال قبل داشتیم و امسال نیز افزایش حداقل دستمزد در برخی سطوح به حدود ۶۰ درصد رسید، اما به دلیل تورمهای پیدرپی و اینکه طی پنج سال گذشته به طور متوسط تورمهای نزدیک به ۵۰ درصد را تجربه کردهایم، هنوز دستمزدها از تورم عقب هستند.
بر اساس تعاملاتی که با بخشهای مختلف و فعالان اقتصادی داریم، آنچه در عمل مشاهده میکنم این است که چه نیروی کار ماهر و چه نیروی کار نیمهماهر و غیرماهر، در بسیاری از موارد معتقدند با این سطح دستمزد نمیتوانند کار کنند و ترجیح میدهند به سمت فعالیتهای غیررسمی بروند؛ زیرا تصور میکنند در آن بخشها میتوانند در مقاطع زمانی کوتاهتر درآمد بیشتری کسب کنند. متاسفانه این موضوع یکی از مهمترین چالشهای امروز بازار کار است
