بنبست بنزین 10 هزار تومانی/ خبری از کاهش مصرف نیست
سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور، درباره آثار اجرای نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومانی گفت تجربه نشان داده است که نهایتاً در دو، سه ماه میتوان تأثیر کاهش مصرف را مشاهده کرد و پس از آن، روند مصرف دوباره به همان روند قبلی بازمیگردد
به گزارش قیمت ۳۶۰، موضوع بنزین و مدیریت مصرف سوخت در سالهای اخیر، از قیمتگذاری و ناترازی گرفته تا نحوه عرضه، کارتهای سوخت و وضعیت جایگاهها، همواره یکی از مسائل مهم اقتصاد و زندگی روزمره مردم بوده است؛ موضوعی که با اجرای نرخ سوم بنزین، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور، درباره آثار اجرای نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومانی از ۱۷ شهریورماه گفت: هنوز برای ارزیابی دقیق آثار این طرح زمان کوتاهی گذشته است. تجربه نشان میدهد زمانی که دولتها نرخهای پلکانی برای بنزین تعیین میکنند، نوعی غربالگری میان مصرفکنندگان کممصرف، متوسطمصرف و پرمصرف شکل میگیرد. در کوتاهمدت، معمولاً بخشی از مصرفکنندگان پرمصرف از این گروه خارج میشوند و دستکم به سمت الگوی مصرف متوسط حرکت میکنند. در نتیجه، کاهش مصرف اتفاق میافتد.
به گفته وی، نرخ ۱۰ هزار تومانی بر میزان مصرف و کاهش مصرف تأثیر خواهد گذاشت، اما برای مشخص شدن میزان این تأثیر باید زمان بیشتری سپری شود. باید دستکم دو، سه هفته از اجرای طرح بگذرد تا بتوان در مهرماه جمعبندی اولیهای درباره آثار آن داشت.
نواز با اشاره به ماندگاری کاهش مصرف اظهار کرد: تجربه نشان داده است که نهایتاً در دو، سه ماه میتوان تأثیر کاهش مصرف را مشاهده کرد و پس از آن، روند مصرف دوباره به همان روند قبلی بازمیگردد. بنابراین، نگاه دولتها به این موضوع نباید صرفاً به افزایش یا تغییر قیمت محدود شود. نمیتوانیم هر سه ماه قیمت بنزین را افزایش دهیم و بگوییم هدف، کنترل مصرف است؛ چراکه چنین رویکردی تبعات اقتصادی خود را دارد.
وی تأکید کرد که در کنار سیاستهای قیمتی، باید روشهای میانمدت و بلندمدت نیز مورد توجه قرار گیرد؛ از جمله برقیسازی، توسعه اتوبوسهای بیآرتی، نوسازی ناوگان و توجه به تاکسیهای اینترنتی که اکنون تحت فشار هستند و سهمیه ندارند.
سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور گفت: اگر مردم همراهی کنند و در کنار آن، بخش عمومی و ناوگان حملونقل عمومی نوسازی شود و تعداد این ناوگان افزایش پیدا کند، میتوان با همین وضعیت فعلی تا ۱۵ درصد در مصرف بنزین صرفهجویی کرد. اگر روشهای میانمدت و بلندمدت نیز در کنار آن اجرا شود، این میزان میتواند به ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش مصرف برسد.
نواز همچنین خودروهای پرمصرف را یکی از عوامل مهم مصرف بالای بنزین دانست و گفت: قیمت سوخت در ایران طی سالهای گذشته آنقدر پایین بوده که خودروسازان داخلی، بهویژه در تولید خودرو، و حتی خودروهایی که وارد میشدند، توجه چندانی به میزان مصرف سوخت نداشتند. وی تأکید کرد که در بلندمدت باید برای این موضوع راهکاری در نظر گرفته شود و نظارت و مطالبه از خودروسازان نیز جدی باشد.
وی درباره منابع حاصل از اجرای نرخ سوم بنزین نیز گفت: اگر مردم ۱۵ درصد صرفهجویی کنند، همین میزان صرفهجویی میتواند بر هزینه چند میلیارد دلاری واردات بنزین تأثیر بگذارد. وقتی این میزان صرفهجویی ایجاد میشود و دیگر برای واردات بنزین از کشور خارج نمیشود، باید مشخص باشد که این منابع کجا هزینه میشود؛ در مترو، بیآرتی، اتوبوس و تاکسی.
نواز درباره کارتهای آزاد جایگاهها نیز اظهار کرد: بعد از افزایش نرخ ۱۰ هزار تومانی، گزارشهای ما نشان میدهد که مصرف مردم از کارت آزاد جایگاه کاهش پیدا کرده است. به گفته او، سیاستگذاری از سال ۱۴۰۲ این بوده که ۹۰ درصد سوختگیریها با کارت شخصی انجام شود.
وی تأکید کرد: اگر مردم بیشتر از کارت شخصی خودشان استفاده کنند، کارتهای آزاد موجود در جایگاهها برای کسانی که مصرف مازاد دارند، یا کارت شخصی همراهشان نیست و یا اصلاً کارت ندارند، بسیار کافی است؛ اما وقتی افرادی که کارت شخصی دارند نیز میخواهند از کارت جایگاه استفاده کنند، طبیعتاً ممکن است برای افرادی که واقعاً به کارت آزاد نیاز دارند، محدودیت ایجاد شود.
سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور در بخش دیگری از سخنان خود مهمترین مطالبه جایگاهداران از دولت را تصویب و اجرای سریع حقالعمل سال ۱۴۰۵ عنوان کرد و گفت: باید این موضوع در فرآیند سالانه قرار بگیرد؛ یعنی قبل از شروع سال درباره آن تصمیم بگیریم تا از اول فروردینماه اجرایی شود.
نواز همچنین درباره مکملهای سوختی هشدار داد و گفت: محصولی که تا این اندازه مصرف میشود و تقاضا برای آن وجود دارد و درباره آن شکایتهای مردمی مطرح میشود، چه از مغازه تهیه شود و چه از جایگاه، باید وضعیت مشخصی داشته باشد. وی افزود: به سمت استانداردسازی و قیمتگذاری مکملهای سوختی رفتهایم تا مردم از گرانفروشی و تقلب در این حوزه نجات پیدا کنند
