38 قلم خوراکی بالاتر از تورم
۳۸ قلم از ۵۳ قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، درصد تغییر سالانه بالاتر از نرخ تورم نقطهای شهری کشور که برابر ۵۸.۲درصد بوده است، داشتهاند
به گزارش قیمت ۳۶۰، ۱۵خوراکی در دیماه سال جاری تورم سهرقمی را در بازه سالانه ثبت کردند. حبوبات، برنج و روغن صدرنشینان تورم دیماه بودند. هرچند روند افزایشی قیمت کالاها و بهصورت مشخص، خوراکیها از ماههای پیش شروع شده بود، با این حال افزایش قیمت اخیر در دیماه سال جاری عمدتا مرتبط با حذف ارز ترجیحی بود. در سیاست اصلاحی انتقال یارانه ارزی از ابتدای زنجیره به انتهای آن، قیمت کالاهای اساسی و به تبع آن گروه خوراکیها افزایش یافت.
براساس اعلام مرکز آمار ایران، روغن نباتی جامد، روغن مایع و تخممرغ ماشینی به ترتیب با ۷۸.۶، ۷۷.۱ و ۴۸.۶درصد تغییر در متوسط قیمت دیماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه قبل از آن، بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند. افزایش قیمتهای ماهانه خوراکیها در دیماه سال جاری عمدتا ناشی از حذف ارز یارانهای اقلام اساسی و انتقال آن به آخر زنجیره مصرف بوده است.
در مقیاس سالانه نیز لیموترش، لوبیاچیتی و برنج درجه یک ایرانی بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند؛ بهطوریکه در این ماه، ۳۸ قلم از ۵۳ قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، درصد تغییر سالانه بالاتر از نرخ تورم نقطهای شهری کشور که برابر ۵۸.۲درصد بوده است، داشتهاند. به عنوان نمونه برنج درجه یک ایرانی در دی ماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل نزدیک به ۲ برابر شده است.
در گروه لبنیات، تخممرغ و انواع روغن، روغن نباتی جامد با ۷۸.۶درصد، روغن مایع با ۷۷.۱درصد، تخممرغ ماشینی با ۴۸.۶درصد افزایش قیمت نسبت به ماه قبلی، بیشترین افزایش قیمت را رقم زدهاند. این گروه بالاترین تورم ماهانه را در میان اقلام خوراکی ثبت کرده است.
افزایش سطح عمومی قیمتها در گروههای کالایی مواد خوراکی در دی ماه سال جاری در حالی ثبت شده که دولت سیاست اصلاحی اهدای یارانه ارزی در رابطه با کالاهای اساسی را به اجرا درآورد. در قالب این سیاست، ارز یارانهای اختصاصیافته به کالاهای اساسی حذف شد و بهجای آن، پرداخت مستقیم نقدی به مصرفکنندگان نهایی در دستور کار قرار گرفت.
تا پیش از اجرای این سیاست، واردات بخش مهمی از کالاهای اساسی مانند روغن، نهادههای دامی و برخی اقلام خوراکی با ارز ترجیحی انجام میشد. حذف این ارز بهمعنای افزایش مستقیم هزینه واردات برای واردکنندگان و تولیدکنندگان بود که خود را در قیمت مصرفکننده نشان داد. در دیماه سال جاری از میان ۵۳ قلم کالای خوراکی منتخب در نقاط شهری، قیمت ۳۸ قلم به میزان بیشتری از نرخ تورم نقطهای نقاط شهری کشور افزایش داشتهاند.
کارشناسان اقتصادی توضیح میدهند که حذف ارز ترجیحی، از طریق زنجیره تولید و توزیع، اثر سرریزی بر سایر کالاها نیز دارد و شوک روانی ناشی از تغییر سیاست ارزی و انتظارات تورمی نیز به تشدید افزایش قیمتها در هفتههای ابتدایی اجرای طرح دامن زد.
به نظر کارشناسان، بخش عمدهای از اثر افزایش قیمت ناشی از حذف ارز یارانهای، بهتدریج تخلیه میشود و موفقیت نهایی این سیاست، به مدیریت دوره گذار، تداوم پرداختهای حمایتی هدفمند و کنترل متغیرهای کلان، بهویژه نرخ ارز و نقدینگی، وابسته خواهد بود.
