رکوردشکنی خوراکیها در تورم دی ماه
نرخ تورم گروه خوراکی و آشامیدنیها نیز در دیماه به ۹۰درصد رسید
به گزارش قیمت ۳۶۰، نرخ تورم نقطه به نقطه در دیماه به ۶۰درصد رسید که بر اساس آرشیو دادههای مرکز آمار ایران، بیسابقه است. همچنین نرخ تورم گروه خوراکی و آشامیدنیها نیز در دیماه به ۹۰درصد رسید که این رقم نیز رکورد جدیدی به حساب میآید. بخشی از این افزایش بهدلیل حذف ارز ترجیحی است. به نظر میرسد حرکت همزمان عرضه و تقاضای کل باعث تشدید تورم شدهاست.
اقتصاددانان تاکید دارند که تورم در کشور، در بلندمدت بیش از همه چیز متاثر از متغیرهای مربوط به سمت تقاضای اقتصاد همچون نقدینگی و انتظارات تورمی بوده است. با این حال، آنچه در ماههای اخیر، خود را بیش از پیش در وضعیت تورمی کشور نمایان کرده است، شوکهای ناشی از بخش عرضه همچون شوک مربوط به جنگ، قطعی اینترنت، تغییرات نرخ ارز، قطعیهای مربوط به ناترازی انرژی، شوک اجرای اصلاحات ارزی و نااطمینانی موجود در میان تولیدکنندگان، نمونههایی از عوامل ایجاد شوک عرضه اقتصاد کشور بودهاند.
بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، در دی ماه سال جاری تورم نقطه به نقطه مصرف کننده در دی ماه سال جاری به رقم بیسابقه ۶۰درصد رسیده است. تورم ماهانه دی ماه نیز رکورد ۴۳ ماهه (بیش از سه سال و نیم) خود را شکست و ۷.۹ درصد ثبت شد.
در دی ماه، گروه خوراکیها و آشامیدنیها بالاترین تورم را درمیان گروهها ثبت کرده است. در این ماه تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی و آشامیدنی ۸۹.۹درصد ثبت شده است. بهطور کلی در ماه دی، خوراکیها و آشامیدنیها نسبت به ماه قبل ۱۳.۸ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند. در این میان گروههای اصلی خوراکی سرآمدان تورم ماهانه دیماه بودهاند که بخشی از این افزایش قیمت به حذف ارز ترجیحی اقلام اساسی در دی ماه مرتبط است.
در سالهای گذشته، تحلیل غالب از ریشههای تورم در اقتصاد ایران بر متغیرهای سمت تقاضا متمرکز بود. رشد بالای نقدینگی، کسری بودجه مزمن دولت، اثرگذاری تامین مالی دولت به منابع بانک مرکزی، خلق پول توسط شبکه بانکی و شکلگیری انتظارات تورمی فزاینده، مهمترین پیشرانهای تورم در دهههای اخیر محسوب میشدند.
با این حال، در ماههای اخیر، ترکیب عوامل تورمزا در اقتصاد ایران دچار تغییر معناداری شده است. شوکهای شدید و متوالی از ناحیه عرضه، کل ساختار تولید و توزیع را تحتتاثیر قرار دادهاند. جنگ، اختلالات ناشی از قطعی یا محدودیت اینترنت، نوسانات شدید نرخ ارز، ناترازیهای عمیق در حوزه انرژی، اجرای اصلاحات ارزی بدون فراهمبودن بسترهای لازم و نااطمینانی گسترده نسبت به آینده سیاستگذاری، همگی عواملی هستند که از سمت عرضه به اقتصاد شوک وارد کردهاند.
ناترازی انرژی، بهویژه در حوزه برق و گاز، یکی دیگر از عوامل مهم تورمزای ماههای اخیر است. قطعیهای مکرر برق یا محدودیت در تامین گاز صنایع، ظرفیت تولید را کاهش میدهد و هزینههای بنگاهها را افزایش میدهد.
مجموعه این عوامل نشان میدهد که تورم امروز، بیش از گذشته، ماهیتی پیچیده و چندبعدی پیدا کرده است. دیگر نمیتوان آن را صرفا با متغیرهای پولی توضیح داد یا انتظار داشت که با مهار رشد نقدینگی، بهسرعت فروکش کند.
