همه سناریوهای بنزینی دولت
سازمان برنامه و بودجه مجموعهای از سناریوها همچون اصلاح سهمیهها و افزایش نرخ سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها را برای کنترل ناترازی بنزین پیشنهاد داده است
به گزارش قیمت ۳۶۰، نگرانی از کمبود بنزین و احتمال گرانی آن، این روزها به یکی از دغدغههای اصلی مردم تبدیل شده است؛ اما دولت فعلا قصدی برای افزایش گسترده قیمت بنزین ندارد و به جای آن، سناریوی کاهش سهمیه و مدیریت مصرف را دنبال میکند. در همین راستا، سازمان برنامه و بودجه طرحی را پیشنهاد داده که محور اصلی آن کاهش سهمیهها، محدود کردن مصرف و افزایش نرخ سوختگیری با کارت اضطراری جایگاههاست.
در ماههای اخیر، نگرانی دولت درباره تامین بنزین جدیتر شده است؛ زیرا میزان تولید کشور حداکثر بین ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون لیتر است، در حالی که مصرف از این رقم فراتر رفته و واردات نیز با محدودیت مواجه است. بر همین اساس، دولت به جای گرانی رسمی بنزین، به دنبال راهکارهای جایگزین برای کنترل مصرف رفته است.
براساس مصوبه آذر ۱۴۰۴، بنزین «سهنرخی» شد؛ سهمیه ۱۵۰۰ تومانی تا سقف ۶۰ لیتر، سهمیه ۳ هزار تومانی تا سقف ۱۰۰ لیتر و نرخ سوم ۵ هزار تومانی برای مصرف مازاد تعیین شد. همچنین سهمیه یارانهای خودروهای دولتی و خودروهای خارجی حذف و مقرر شد سوختگیری آنها با نرخ آزاد انجام شود.
دادههای سازمان برنامه و بودجه نشان میدهد، پیش از اجرای این مصوبه، مصرف بنزین ۱۳۱ میلیون لیتر بود که ناترازی ۲۱ میلیون لیتری ایجاد کرده بود. اما پس از اجرای طرح، مصرف به حدود ۱۲۵ میلیون لیتر رسید و ناترازی تا حدودی کاهش یافت.
اکنون سازمان برنامه و بودجه سناریوهای تازهای برای کنترل مصرف پیشنهاد داده است. یکی از مهمترین پیشنهادها، کاهش سهمیه دوم خودروهای شخصی از ۷۰ لیتر به ۳۰ لیتر در ماه است. همچنین پیشنهاد شده سهمیه دوم موتورسیلکتها از ۳۵ لیتر به ۱۰ لیتر کاهش یابد و سهمیه تاکسیها و وانتبارها نیز نصف شود.
در کنار کاهش سهمیهها، پیشنهاد شده نرخ سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها از ابتدای خرداد ۱۴۰۵ به ۱۵ هزار تومان برای هر لیتر برسد. همزمان عرضه بنزین ویژه، بنزین سبز و بنزین سوپر با قیمت رقابتی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
سازمان برنامه و بودجه سه سناریو برای اصلاح «نرخ سوم بنزین» مطرح کرده است؛ سناریوی اول افزایش ۲۰ هزار تومانی، سناریوی دوم افزایش ۱۵ هزار تومانی و سناریوی سوم افزایش ۱۰ هزار تومانی. براساس برآوردها، اجرای این سناریوها میتواند مصرف روزانه بنزین را بین حدود ۴ تا ۱۰ میلیون لیتر کاهش دهد و میلیاردها دلار صرفهجویی ارزی برای کشور به همراه داشته باشد.
در کنار این طرحها، ایده خرید و فروش سهمیه بنزین میان مردم نیز مطرح شده است؛ طرحی که اجرای آن نیازمند ایجاد زیرساختهای بانکی و سامانهای است و حداقل شش ماه زمان میبرد.
کارشناسان سازمان برنامه و بودجه همچنین بر اجرای سیاستهای مکملی مانند دورکاری، آموزش مجازی، رایگان شدن حملونقل شهری، نوسازی ناوگان فرسوده و توسعه استفاده از سیانجی تاکید دارند.
براساس طرح پیشنهادی، منابع حاصل از کاهش سهمیهها و افزایش نرخ کارت اضطراری قرار است به شکل کالابرگ الکترونیکی میان خانوارهای دهک اول تا هفتم توزیع شود.
