دردسر اسکناسهای درشت برای اقتصاد
یک کارشناس اقتصادی گفت: مشکل اینجاست که به دلیل غیرقابل رهگیری بودن پول نقد، این نوع اسکناس های می توانند به ابزاری برای فعالیت های اقتصاد زیرزمینی چون قاچاق سوخت و یا فرار مالیاتی تبدیل شوند.
به گزارش قیمت ۳۶۰، کامران ندری با اشاره به توزیع ایران چک های یک میلیون تومانی در اواخر سال گذشته اظهار داشت: اگرچه توقف چاپ این اسکناسها اقدامی درست و ضروری محسوب میشود، اما جمعآوری تدریجی حجم بالای آنها از بازار، نیازمند الزام بانکها به بازگرداندن این چکپولها به بانک مرکزی است و تا زمان خروج کامل این اسکناسها از چرخه پولی، امکان سوءاستفاده از آنها برای معاملات غیرشفاف، از جمله قاچاق سوخت، همچنان وجود خواهد داشت.
وی توضیح داد: از آنجا که پول نقد قابل رهگیری و پیگیری نیست، نمیتوانید بفهمید از چه کسی به چه کسی منتقل شده و بابت چه بوده است؛ عمدتاً توسط کسانی استفاده میشود که میخواهند هویتشان مخفی باشد یا مبادلهای که میکنند مخفی بماند.
ندری با بیان اینکه می توان با پول نقد کالا یا خدمات غیرمجاز و ممنوعه را خریدوفروش کرد و حتی فرار مالیاتی داشت، افزود: در همه جای دنیا نول نقد و بویژه ارقام درشت آن برای فعالیت زیرزمینی اقتصادی نیز کاربرد دارد به طوری که افرادی که نمی خواهند فعالیتهایشان رسمی و شفاف باشد، از پول نقد یا اسکناس در معاملات خود استفاده می کنند تا معاملات ممنوعه انجام دهند و یا فرار مالیاتی داشته باشند.
این استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: در ایران از گذشته مبادله با اسکناس به صورت نق رواج داشته است و تا همین چندماه پیش درشت ترین پول در گردش ۲۰۰ هزار تومانی بود اما با توجه به رشد تورم، معاملات با این اسکناس ها سخت شده بود و به همین دلیل می بایست اسکناس های جدیدی ارقام درشت تری چاپ و توزیع می شد.
ندری ادامه داد: اگرچه بانک مرکزی این اسکانس ها را با هدف سهولت در مبادلات در اختیار مردم قرار داد اما به دلیل سهم قابل توجه اقتصاد غیررسمی، بخشی از این اسکناس های درشت به سمت قاچاق حرکت کرد به طوری که دیدیم در استان های مرزی با اسکناس های ۵۰۰ هزار و یک میلیون تومانی به راحتی ارز با قیمت پایین تر عرضه می شد.
وی تاکید کرد: بدون شک کسانی که به شکل گسترده به دنبال استفاده از اسکناس های درشت هستند، یا در حال فعالیت های ممنوعه هستند و یا می خواهند فرار مالیاتی داشته باشند که هر دو به اقتصاد آسیب می زند.
این کارشناس اقتصادی خریدوفروش ارز، قاچاق سوخت، مواد مخدر و حتی انواع کالاها را از جمله کاربردهای معامله با اسکناس های درشت برشمرد و گفت: ویژگی معاملات نقد، ناشناس ماندن خریدار و فروشنده و مورد معامله است و این موضوع به اقتصاد آسیب می زند.
ندری در پاسخ به اینکه دولت باید چه اقداماتی را برای مقابله با این کار انجام دهد، اظهار داشت: یکی از راهها جمع آوری اسکناس های درشت است که می توان بخشی از آن را از طریق بانک ها جمع آوری کرد هرچند بخشی از این پول ها در دست مردم باقی می ماند و در چرخه نظام پولی کشور دست به دست می شود.
وی با یادآوری این نکته که سال گذشته قانون حذف چهار صفر از پول ملی به تصویب مجلس رسید، پیشنهاد کرد که بانک مرکزی نه تنها چاپ این اسکناس ها را متوقف کند بلکه اجرای این قانون را پیگیری کند و به تدریج اسکناس هایی با فرمت جدید وارد بازار کند.
ندری خارج کردن پول از چرخه اقتصادی را امری زمان بر دانست و تاکید کرد: تا زمانی که پول درشت در گردش است، قابلیت استفاده در فعالیت های سوداگرانه و قاچاق را دارد و به همین دلیل باید برای جمع آوری آنها برنامه ریزی کرد.
