ایران چگونه بازار انرژی جهانی را به کنترل خود درآورد؟
در حال حاضر، یک سوم تولید نفت منطقه و ۲۰ درصد انرژی جهان دچار اختلال شده است
به گزارش قیمت ۳۶۰، تحولات اخیر در منطقه به ویژه در رابطه با مواضع آمریکا و ایران، بازتاب گستردهای بر بازارهای جهانی انرژی و اقتصاد بینالمللی داشته است. در این میان، عقبنشینیهای اعلام شده از سوی ترامپ مبنی بر عدم هدف قرار دادن زیرساختهای ایران، در کنار فشارهای اقتصادی و نظامی، موضوعی است که از زوایای مختلف مورد تحلیل قرار گرفته است.
یکی از مهمترین نکات مطرح شده، کنار گذاشتن موقت تحریمهای قاطع علیه ایران از سوی آمریکا به دلیل نگرانی از تأثیر آن بر بازار انرژی بوده است. این اقدام، در کنار پاسخ نیروهای مسلح ایران به تجاوزات صورت گرفته که منافع آمریکا را به خطر انداخت، باعث شد تا آمریکا ادعای عدم اطلاع از حمله اسرائیل را مطرح کند. این تحولات نشاندهنده تأثیرگذاری ایران در معادلات انرژی جهانی است.
تحلیلگران معتقدند که آمریکا با اتخاذ رویکردی تجاری، در حال آسیب زدن به منافع ملی خود است و بلوفهای ترامپ برای ایجاد هیجان، در برابر شناخت ملت ایران از وی، کارایی ندارد. ۴۰ سال تحریم اقتصادی علیه ایران، در حالی که آمریکا تحمل ۲۰ روز انسداد تنگه هرمز را ندارد، فرصتی را فراهم کرده تا ایران فشار اقتصادی را به طرف مقابل بچشاند. پیشبینی میشود انسداد تنگه هرمز و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی، تا سالها ادامه یابد و ایران در این جنگ اقتصادی و نظامی پیروز خواهد شد.
در حال حاضر، یک سوم تولید نفت منطقه و ۲۰ درصد انرژی جهان دچار اختلال شده است. انتقال گاز مایع (LNG) که نیازمند کشتیهای ویژه است و عمدتاً در اختیار قطر قرار دارد، به شدت تحت تأثیر قرار گرفته و بازار انرژی اروپا را مختل کرده است. علاوه بر این، اختلال در تأمین سوخت و خدمات جانبی کشتیها، انتقال کالاهای اساسی، فلزات و غیره نیز مشاهده میشود، که موجب افزایش شدید قیمت سوخت و هزینههای بیمه شده است.
نگرانی جدی برای پالایشگاههای جهان در راه است. با توجه به اینکه میادین نفتی معمولاً تا دو هفته ذخیره اضطراری دارند، اختلال در تولید و توقف احتمالی پالایشگاهها در صورت خالی شدن مخازن، چالشی جدی محسوب میشود. برآورد میشود که ۵۰۰ تا ۷۰۰ پالایشگاه در جهان که به نفت خاورمیانه وابسته بودند، تا دو هفته آینده با اختلالات جدی مواجه شوند و این امر آغازگر دوران جدیدی در اقتصاد جهانی خواهد بود.
همچنین، تأثیر اقدامات ایران بر رسانههای غربی و تحلیلگران نیز مشهود است. بسیاری از تحلیلگران غربی، رویکرد رسانهای ترامپ را مورد انتقاد قرار داده و معتقدند که این مسیر، آینده اقتصادی آمریکا را تضمین نمیکند. افزایش ۷۰ درصدی قیمت بنزین در آمریکا، گواهی بر این مدعا است.
با وجود حملات احتمالی به جزیره خارگ، تولید نفت ایران قطع نخواهد شد. در خصوص تأمین سوخت داخلی نیز، با وجود اصابت حملات به منابع نفتی اطراف تهران، اوضاع تحت کنترل بوده و پیشبینیهای لازم انجام شده است. با این حال، توصیه به صرفهجویی در مصرف انرژی همچنان پابرجا است.
در خصوص متحدان آمریکا در منطقه، روزی قطر نیز از وضعیت فعلی فاصله خواهد گرفت؛ در حالی که حمله اسرائیل به حماس در خاک قطر با سکوت همراه بود، حمله ایران به پایگاههای آمریکا در قطر با انتقاد مواجه شد. این نشان میدهد که آمریکا برای کشورهای منطقه برنامه دارد و هوشیاری همگان ضروری است.
پیشبینی میشود که مشکلات ناشی از تحولات پالایشگاهی، آمریکا را ظرف دو هفته آینده به تلاش برای پایان جنگ سوق دهد، هرچند ممکن است اعلام پیروزی کنند، اما در واقع شکستی برای آنها رقم خورده است. بستن تنگه هرمز، اقدامی هوشمندانه در راستای دفاع از وطن بوده و اکنون لازم است رژیم حقوقی در بحث تنگه هرمز تغییر یافته و ایران در این تنگه اعمال قدرت کند.