تورم چه بر سر بازار خودروهای دستدوم آورد؟
خودروهای متعلق به دهه۸۰ با وجود فرسودگی و افت کارآیی، اکنون با قیمتهای میلیاردی معامله میشوند
به گزارش قیمت ۳۶۰، بررسی دادههای قیمتی نشان میدهد خودروهایی که حدود دو دههپیش با بهایی کمتر از ۱۰ تا ۳۰میلیونتومان خریداری میشدند، در سال۱۴۰۴ به محدوده چندصدمیلیون تا نزدیک دومیلیاردتومان رسیدهاند، جهشی که در نگاه نخست این تصور را ایجاد میکند که خودروهای قدیمی به کالایی لوکس تبدیل شدهاند، اما آیا واقعا ارزش این خودروها افزایشیافته یا آنچه رخ داده، صرفا بازتاب کاهش ارزش پول ملی است؟
اقتصاددانان معتقدند آنچه امروز بهعنوان «گرانشدن» خودروهای قدیمی دیده میشود، الزاما بهمعنای افزایش ارزش واقعی آنها نیست؛ بلکه نتیجه کاهش شدید قدرت خرید پول طی سه دههگذشته است. به بیان دیگر قیمت بالای این خودروها بیش از آنکه نشانه ارزش باشد، نشانه افت ارزش پول است؛ وضعیتی که باعثشده حتی خودروهایی با عمر بیش از دو دهه همچنان بهعنوان دارایی قابلمبادله باقیبمانند. تغییر مهمتری در پس این روند نهفته است: تغییر ماهیت خودرو از کالای مصرفی به دارایی سرمایهای.
در اقتصادی که طی سالهای طولانی با تورمهای دورقمی مواجه بوده، تقریبا هر کالای بادوامی میتواند نقش سپر تورمی را ایفا کند؛ اما خودرو بهدلیل نقدشوندگی بالا و وجود بازار دستدوم فعال، جایگاهی متفاوت یافتهاست. ترکیب تورم بالا و کمبود عرضه بهطور همزمان منجر به آن شده که خودرو کالایی ضروری و سرمایهای باشد؛ وضعیتی که مقاومت قیمتی دربرابر کاهش ایجادکرده و حتی خودروهای کارکرده را نیز به داراییهایی با تقاضای پایدار تبدیل کردهاست.
بررسی قیمتی از ۱۰مدل خودروی دهههشتادی نشان میدهد؛ امروز قیمت این خودروها بهطور میانگین با رشد ۵۰ برابری در بازار دستدومها مواجه شدهاست. برای نمونه، خودروی پراید که در آن برهه زمانی به بهای هشتمیلیونتومان در بازار موجود بود، حالا در بازار کارکردهها به قیمت ۴۱۲میلیونتومان دادوستد میشود؛ اینیعنی بهای این خودرو بیش از ۵۰برابر شدهاست.
هیوندای آوانته نیز که با بهای ۲۶میلیون تومان در بازار آزاد دادوستد میشد، حالا قیمت آن به یکمیلیارد و ۷۸۰میلیونتومان رسیده؛ یعنی بهای آن بیش از ۶۸برابر شدهاست. زانتیا هم که در آن زمان به قیمت ۲۸میلیونتومان معامله میشد، حالا بهای آن به یکمیلیارد و ۸۷۶میلیون تومان رسیدهاست؛ یعنی قیمت این خودرو حدود ۶۷برابر شدهاست.
