کاهش خریدوفروش دلار با آغاز جنگ

به گزارش قیمت ۳۶۰، در پی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و حمله نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران، بازار‌های مالی کشور با شرایطی کم‌سابقه از رکود و کاهش حجم معاملات مواجه شده‌اند. تعطیل یا نیمه‌تعطیل شدن بسیاری از بازار‌ها و افزایش سطح نااطمینانی باعث شده است که قیمت‌گذاری در بازار ارز با پیچیدگی‌های بیشتری همراه شود. در حال حاضر دو نرخ متفاوت برای دلار در دسترس فعالان اقتصادی قرار دارد که هر کدام بازتاب‌دهنده بخشی از واقعیت بازار هستند.

نخستین نرخ، قیمت تتر در صرافی‌های اینترنتی است که روز گذشته در محدوده ۱۵۵هزار تومان معامله شد. تتر که در سال‌های اخیر به یکی از شاخص‌های غیررسمی برای سنجش قیمت ارز تبدیل شده، به دلیل قابلیت معامله در فضای آنلاین و دسترسی سریع‌تر معامله‌گران، در شرایط محدودیت بازار فیزیکی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد. با این حال، به دلیل کاهش چشم‌گیر حجم معاملات و احتیاط معامله‌گران، قیمت‌های ثبت شده در این بازار نیز لزوما منعکس‌کننده معاملات گسترده و واقعی نیست.

در مقابل، نرخ دیگری که در حال حاضر مورد توجه قرار گرفته، قیمت حواله دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران است. بر اساس داده‌های منتشر شده، نرخ حواله دلار در این مرکز در محدوده ۱۴۰ هزار تومان قرار دارد. هرچند حجم معاملات در این بازار نیز به شدت کاهش یافته، اما به دلیل ساختار رسمی‌تر و چارچوب مشخص معاملاتی، برخی کارشناسان این نرخ را در شرایط فعلی برای ارزیابی وضعیت بازار ارز معتبرتر می‌دانند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که در بازار فیزیکی ارز نیز فاصله قابل‌توجهی میان قیمت‌های اعلامی و قیمت‌های واقعی معاملات وجود دارد. فعالان بازار عنوان می‌کنند که در صورت تمایل به فروش دلار فیزیکی، معامله‌گران ناچار هستند ارز خود را با قیمتی حدود ۱۰ هزار تومان پایین‌تر از نرخ تتر به فروش برسانند. این موضوع نشان می‌دهد که قیمت‌های بالاتر در بازار‌های آنلاین لزوما به معنای وجود تقاضای واقعی در بازار فیزیکی نیست و شکاف میان قیمت‌های اعلامی و قیمت‌های قابل تحقق در معاملات واقعی افزایش یافته است.

در چنین شرایطی، بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند که نرخ حواله دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران می‌تواند در مقطع کنونی تصویر واقع‌بینانه‌تری از بازار ارائه دهد؛ چرا که این نرخ بر پایه معاملات ثبت‌شده در یک بستر رسمی شکل می‌گیرد، هرچند که حجم این معاملات نیز در حال حاضر در پایین‌ترین سطوح خود قرار دارد. به طور کلی می‌توان گفت بازار ارز کشور در وضعیت انتظار و احتیاط قرار گرفته است. افزایش ریسک‌های سیاسی، کاهش فعالیت معامله‌گران و محدود شدن مبادلات ارزی باعث شده است که قیمت‌ها بیش از آنکه بر اساس عرضه و تقاضای واقعی شکل بگیرند، تحت‌تاثیر فضای روانی و نااطمینانی‌های موجود قرار گیرند. از این رو، تا زمان بازگشت ثبات نسبی به شرایط سیاسی و اقتصادی، انتظار می‌رود بازار ارز همچنان با حجم پایین معاملات و چندگانگی در نرخ‌ها مواجه باشد.