18 ماه انتظار دوباره برای شاسیبلند سایپا
ثبت اطلاعات متقاضیان خودروی آریا از ۹ تا ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ اعلام شده، اما تحویل خودرو بین اسفند ۱۴۰۵ تا مرداد ۱۴۰۶ خواهد بود
به گزارش قیمت ۳۶۰، با اعلام سایپا، یکی از پروژههای قدیمی این شرکت بالاخره وارد فاز پیشفروش شده است؛ خودرویی که سالها وعده عرضه آن داده میشد و اکنون بازه تحویل آن بین اسفند ۱۴۰۵ تا مرداد ۱۴۰۶ اعلام شده است. این بازه زمانی حدود ۱۸ ماهه، آن هم در شرایط اقتصادی ناپایدار کشور، باعث شده مدل فروش این محصول بیش از خود خودرو مورد توجه قرار گیرد.
بر اساس اطلاعیه سایپا، متقاضیان باید در زمان ثبت اطلاعات اولیه، مبلغی بیش از یک میلیارد و ۱۸ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان پرداخت کنند؛ در حالی که قیمت نهایی خودرو در زمان تحویل مشخص خواهد شد. همین فاصله طولانی میان پرداخت اولیه و تحویل، نگرانیهایی درباره حفظ ارزش پول خریداران و میزان افزایش قیمت نهایی ایجاد کرده است.
آریا؛ محصولی که بالاخره به خط فروش رسید
آریا بهعنوان یکی از کراساوورهای داخلی سایپا، نخستینبار چند سال پیش معرفی شد و قرار بود زودتر وارد بازار شود. حالا پس از تأخیرهای متعدد، این خودرو به مرحله پیشفروش رسیده؛ اقدامی که از یک سو نشانه فعال شدن پروژههای نیمهتمام است و از سوی دیگر نگاهها را به شرایط فروش آن جلب کرده است. در مدل فعلی، خریدار امروز پول پرداخت میکند اما خودرو را حدود یکونیم سال بعد تحویل میگیرد؛ مدتی که در بازارهای باثبات شاید قابل پذیرش باشد، اما در اقتصاد ایران ریسک قابل توجهی برای مصرفکننده ایجاد میکند.
۱۸ ماه انتظار در اقتصاد ناپایدار
بازه ثبت اطلاعات شخصی متقاضیان خودروی آریا از ساعت ۱۰ صبح شنبه ۹ بهمن ۱۴۰۴ آغاز میشود و تا پایان ساعت ۲۴ یکشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ ادامه خواهد داشت. طی ۱۸ ماه آینده، متغیرهای زیادی میتوانند تغییر کنند: نرخ تورم، قیمت ارز، هزینه تولید و حتی سیاستهای خودرویی. برای خریدار، مهمترین سؤال این است که ارزش پول پرداختی امروز، در زمان تحویل چه وضعیتی خواهد داشت و قیمت نهایی خودرو با چه سازوکاری محاسبه میشود. تجربه سالهای گذشته نشان داده که فاصله طولانی بین ثبتنام و تحویل، معمولاً با تعدیل قیمت همراه بوده و همین موضوع، نااطمینانی را افزایش میدهد.
چرا با وجود همه انتقادها، باز هم افرادی ثبتنام میکنند؟
با وجود موج انتقادها به فروشهای بلندمدت، واقعیت بازار چیز دیگری است. بسیاری از مردم به این شرایط نقد دارند و این انتقادها بیراه نیست، اما همزمان میدانند که خودرو دیگر فقط وسیله رفتوآمد نیست؛ امروز هم کالای لوکس شده و هم همچنان نقش یک دارایی سرمایهای را بازی میکند.
همین نگاه باعث میشود حتی با پرداخت بیش از یک میلیارد و ۱۸ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان در زمان ثبت اطلاعات اولیه، و بدون اطلاع دقیق از قیمت نهایی، باز هم برای آریا نامنویسی انجام شود. تجربه سالهای گذشته، بهویژه چند سال اخیر، به خریداران یاد داده که تقریباً در هر سناریویی بازنده نخواهند بود: یا خودرو را با سود قابل توجه در بازار میفروشند، یا سوارش میشوند و چند ماه یا چند سال بعد، حتی با وجود کارکرد، به دلیل تورم و رشد عمومی قیمتها آن را گرانتر واگذار میکنند. به همین دلیل، پیشفروش خودرو برای بسیاری نه یک خرید مصرفی، بلکه یک تصمیم اقتصادی حسابشده است؛ تصمیمی مبتنی بر انتظار سود آینده، نه نیاز امروز.
پیشفروش یا تأمین مالی تولید؟
از زاویه دیگر، این نوع فروش میتواند بهعنوان ابزاری برای تأمین نقدینگی تولید تلقی شود. خودروسازان داخلی در سالهای اخیر با مشکلات مالی مزمن مواجه بودهاند و پیشفروش، یکی از مسیرهای اصلی تأمین سرمایه در گردش آنهاست. در این مدل، خریدار عملاً بخشی از هزینه تولید آینده را پیشاپیش پرداخت میکند؛ سازوکاری که اگرچه به تداوم تولید کمک میکند، اما بخش عمده ریسک آن بر دوش مصرفکننده قرار میگیرد، بهویژه زمانی که فاصله ثبتنام تا تحویل به ۱۸ ماه میرسد.
نگاه بازار به آریا چگونه است؟
ورود آریا به سبد فروش سایپا میتواند تنوع محصولات این شرکت را افزایش دهد، اما موفقیت آن در بازار به عوامل متعددی وابسته است؛ از قیمت نهایی گرفته تا کیفیت ساخت، خدمات پس از فروش و زمانبندی تحویل. بازاری که امروز با پدیده «خودرو کالای لوکس» مواجه است، بیش از هر چیز به ثبات و شفافیت نیاز دارد. مشتریان دیگر صرفاً به مشخصات فنی نگاه نمیکنند؛ آنها میخواهند بدانند پولی که امروز میپردازند، فردا چه سرنوشتی پیدا میکند.
جمعبندی
عرضه آریا پس از چند سال انتظار، برای سایپا یک گام رو به جلو محسوب میشود، اما فروش با تحویل ۱۸ ماهه، آن هم در شرایط فعلی اقتصاد کشور، آزمونی جدی برای جلب اعتماد خریداران است. اگر قرار است خودرو دوباره به کالای مصرفی نزدیک شود، کوتاهتر شدن زمان تحویل و شفافیت بیشتر در قیمتگذاری نقش کلیدی خواهد داشت. در غیر این صورت، پیشفروشهای بلندمدت همچنان بیشتر شبیه سرمایهگذاری اجباری مردم در صنعت خودرو باقی میماند؛ مسیری که فاصله میان تولیدکننده و مصرفکننده واقعی را عمیقتر میکند.
