طلای سیاه در قله دوساله/ قیمت نفت سه رقمی میشود؟
با شروع جنگ در خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، عبور کشتیهای نفتی متوقف شده است
به گزارش قیمت ۳۶۰، بازار جهانی نفت هفتهای کمسابقه و پرتنش را پشت سر گذاشت؛ بهای نفت برنت با عبور از مرز ۸۹دلار به بالاترین سطح از آوریل۲۰۲۴ رسید و طی یک هفته نزدیک به ۲۰درصد افزایش یافت؛ جهشی که یادآور شوک انرژی سال ۲۰۲۲ است.
تصویر کلی بازار همچنان صعودی است؛ محرک اصلی این افزایش قیمت، گسترش جنگ از اواخر فوریه و آغاز درگیری مستقیم میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر بوده است؛ تنشی که بهسرعت به یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیک جهان یعنی تنگه هرمز سرایت کرده است. توقف حرکت بسیاری از نفتکشها در این مسیر، بازار جهانی را با خطر کمبود عرضه و افزایش هزینههای حملونقل مواجه کرده است.
با گسترش درگیریها در منطقه خاورمیانه، آثار جنگ تنها به مسیرهای کشتیرانی محدود نمانده و زیرساختهای انرژی نیز تحت تاثیر قرار گرفتهاند. گزارشها از تعطیلی برخی پالایشگاهها و تاسیسات گاز طبیعی مایع در منطقه حکایت دارد.
بر اساس دادههای شرکت ردیابی نفتکشها، حجم عبور نفتکشها از تنگه هرمز اکنون نسبت به هفته گذشته حدود ۹۰درصد کاهش یافته است؛ رقمی که نشان میدهد بازار عملا با یک شوک لجستیک مواجه شده است.
اما با تشدید تنشها و افزایش خطرات امنیتی برای کشتیها، بسیاری از خطوط کشتیرانی و مالکان نفتکشها از عبور از این مسیر خودداری میکنند. نتیجه این وضعیت، کاهش سریع عرضه سوخت کشتیها در بازارهای منطقهای و جهش قیمتها در مراکز مهم بانکرینگ، بهویژه سنگاپور، بوده است.
پریانکا ساچدوا، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت فیلیپ نووا، معتقد است ادامه توقف فعالیتها در تنگه هرمز دو اثر مهم بر بازار خواهد داشت: نخست، عدم امکان ذخیرهسازی حدود ۲۰میلیون بشکه نفت در روز و دوم، کاهش جریان عرضه به بازار جهانی که در نهایت میتواند قیمتها را به سطوح بالاتری سوق دهد.
با وجود جهش اخیر قیمتها، برخی تحلیلگران معتقدند واکنش بازار هنوز نسبتا محدود بوده است. تونی سایکامور، تحلیلگر موسسه IG، میگوید اگرچه قیمت نفت در این ماه نزدیک به ۲۰درصد افزایش یافته، اما هنوز تنها حدود 3.4دلار بالاتر از میانگین چهار سال گذشته قرار دارد.
به گفته او، این مساله نشان میدهد بازار هنوز سناریوی بدبینانهتری مانند انسداد کامل و طولانیمدت تنگه هرمز را در قیمتها لحاظ نکرده است. بااینحال، بسیاری از ناظران بازار انرژی هشدار میدهند که در صورت ادامه جنگ و گسترش آن به دیگر کشورهای تولیدکننده منطقه، وضعیت میتواند بهسرعت تغییر کند.
در چنین شرایطی، آینده قیمت نفت بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و نظامی وابسته شده است. از یک سو، واشنگتن تلاش میکند با ابزارهای مالی و سیاستی مانع از جهش شدید قیمتها شود و از سوی دیگر، ادامه درگیریها در منطقه ریسکهای عرضه را افزایش میدهد. این کشمکش میان نیروهای ژئوپلیتیک و ابزارهای اقتصادی تعیین خواهد کرد که آیا بازار نفت وارد دورهای تازه از شوک انرژی میشود یا اینکه تلاشهای سیاسی برای مهار بحران، مانع از شکلگیری یک جهش قیمتی پایدار خواهد شد.
